Skip to main content
XS SM MD LG XL

11 november is de dag..

dat het ministerie van OCW ‘Servicedocument mbo-aanpak coronavirus Covid-19’ publiceerde. Het geeft mbo-scholen een richtsnoer om de kwaliteit van het mbo-onderwijs zo goed mogelijk in te vullen tijdens de coronacrisis. Bijvoorbeeld bij het aanpakken van stagetekorten.

Ik maak mij al sinds de uitbraak van de coronacrisis druk om stagetekorten en was dus nieuwsgierig naar de manier waarop er vanuit het ministerie ingehaakt zou worden op de maatschappelijke problemen die de manier waarop wij met het virus omgaan veroorzaakt. Deze vijfde versie van dit servicedocument is die reactie!

En ik ben er eigenlijk heel blij mee. 

Ik citeer: “De oproep aan onderwijsteams in scholen is om goed gebruik te maken van c.q. zich te laten inspireren door deze opties om het onderwijs te kunnen continueren op een aanvaardbaar niveau. En daarbij is dus altijd maatwerk aan de orde. Meer in algemene zin is dit document daarmee ook een referentiepunt voor de wetgever en de Inspectie van het Onderwijs. Als scholen naar de geest ervan handelen, en mits zij ook goed het overleg voeren met onderwijsteams en studenten, zal de overheid de scholen vertrouwen en ruimte gunnen om verstandige keuzes te maken”

In een notendop: 

Het ministerie legt verantwoordelijkheid bij scholen zelf en erkend dat we moeten gaan DOEN en dat maatwerk noodzakelijk is om stagetekorten op te lossen. Daarom krijgen scholen en leerbedrijven veel vrijheid om samen te werken aan slimme oplossingen voor de enorme stagetekorten in het mbo. Denk aan stage in een andere branche, stages bij niet erkende leerbedrijven, het erkennen van een bijbaan als praktijkervaring, het delen van een stageplek, het combineren van verschillende bedrijven in 1 stageperiode, vervangende opdrachten praktijksimulaties et cetera. Je mag zelfs vakanties en weekenden gaan inzetten. 🌴🎄🏖

Het document gaat over alle aspecten van het mbo-onderwijs. Ga ik niet allemaal benoemen, mocht je toch je licht willen opsteken in het document zelf (ja, dat is een poging tot verwijzing naar st Maarten 🤓) dan heb ik de link onderaan dit artikel gezet.

Wat staat er in over stagetekorten?

Ik loop hier de bepalingen voor bol-stages puntsgewijs door zodat jij dit niet meer hoeft te doen. Her en der geef ik direct wat suggesties en tips. 

  • De school is eindverantwoordelijk voor het behalen van de leerdoelen van de beroepsopleiding. Ook is de school eindverantwoordelijk voor de de match tussen wat de student op school leert en tijdens de stage. 
  • Dit betekend dat de school moet zorgen voor de beschikbaarheid van een erkende praktijkplaats en voor een praktijkovereenkomst.  Daar knelde het, want de erkenningenstructuur werkte die verplichting soms tegen waardoor er weinig ruimte was om stagetekorten op te lossen. 
  • Geen stageplek? Dan beoordeelt het ‘onderwijsteam’ of leerdoelen zijn bereikt zonder dat een student alle verplichte praktijkuren heeft gemaakt. Het ‘onderwijsteam’ is het bpv team binnen de onderwijsinstelling. 
  • Mist de student een aantal stage-uren, maar is het duidelijk dat de student het goed heeft gedaan tot dat moment, dan kan het team besluiten dat de leerdoelen zijn behaald. Je moet het als team wel goed onderbouwen. 
  • Is het nog niet voldoende? Dan kan SBB de school helpen om een passende leerplek te vinden bij een leerbedrijf. 
  • De school kan zelf leerbedrijven aandragen bij SBB om erkend te worden. Ik zou willen adviseren om dit vooral te doen, ook studenten mogen zelf actief aan school mogelijkheden aandragen waar kansen zijn. Wacht niet op SBB maar kom zelf in actie. 
  • Zit een bedrijf waar een student kan stagelopen in een andere branche of een andere sector? Dat hoeft geen probleem te zijn. Het is mogelijk dat SBB een erkenning geeft.
  • Moet je bepaalde vaardigheden leren tijdens stage, maar is het in jouw sector nu niet mogelijk om die vaardigheden op te doen? Dan mag een student bij een ander bedrijf stagelopen om die ervaring wel te krijgen. 
  • Scholen hebben de vrijheid om stageperiodes te spreiden, praktijkopdrachten te bedenken, een bijbaantje als stageplek te gebruiken, stagiairs een stageplek te laten delen. Ook mag de school vragen om in weekenden en vakanties door te werken als dit helpt aan het oplossen van stagetekorten.
  • De school mag keuzedelen inzetten om de stage te overbruggen. Voorbeelden die het document geeft zijn een logistiek medewerker die een keuzedeel ‘koerier bestelauto’ gaat doen, of een gastvrouw die het keuzedeel ‘gastvrijheid in de zorg’ gaat volgen (zodat je bijvoorbeeld op een GGD teststraat kunt gaan werken. 
  • Je mag als school de praktijk simuleren. Wel noemen de auteurs van het servicedocument dit in goed Nederlands een ‘last resort’. Gaat het om een opleiding met wettelijke vereisten aan bpv? Dan kan het niet. Denk hierbij aan een beroep als verpleegkundige. 
  • Als alles toch onmogelijk blijkt dan mag de school met een student bespreken of het misschien beter is om een overstap te maken naar een andere opleiding met meer stageperspectief. 
  • En studenten zelf dan? Mogen zij meepraten en meehelpen om stagetekorten op te lossen? Ja. De student mag zelf natuurlijk leerbedrijven aandragen. Zij mag ook een stage weigeren omdat het volgens de student onveilig is (lees: Niet coronaproof) School en leerbedrijf zoeken dan samen naar een oplossing. Lukt dat niet? Dan schakelt de school SBB in. 
  • Lukt het nog steeds niet? Dan is de school vrij om de student de leerdoelen op een andere manier de leerdoelen te laten halen. Dan gaat de vraag dus terug naar de school waar ‘het onderwijsteam’ een alternatieve route mag bedenken. 
  • Internationale stage? Die hebben een bijzondere positie omdat hier niet alleen de werkplek maar ook de leefomstandigheden van de student coronaproof moeten zijn. De kleurenkaart van BuZa en RIVM zijn hier een belangrijke indicator. Natuurlijk ga je nu niet naar ‘rood’ gebied om stage te lopen. Internationale stage is momenteel überhaupt misschien geen goed idee. Studenten kunnen ter vervanging wel bijvoorbeeld een ‘blended stage’ doen: Eerst online opdrachten en dan fysiek naar het buitenland op een later moment. Je mag de praktijk ook in vervangende opdrachten doen die je vervolgens ook mag meetellen bij de bpv als blijkt dat die internationale ervaring er echt niet inzit. Dit is niet van toepassing voor opleidingen waar wettelijke vereisten aan de Bpv vastzitten. 
  • Gaat het vooral om de praktijkervaring en minder over de vraag of het formeel een stageplek is? Dan mag je praktijkonderwijs geven in een bedrijf. Denk aan een praktijkles autotechniek die op een school niet kan doorgaan, maar bij een autobedrijf in de buurt wel. Dit zijn geen stage-uren maar vallen binnen de ‘schooluren’. Of een bedrijf of locatie geschikt is mag de school zelf beoordelen. SBB is hier niet bij betrokken.  Mijn interpretatie hiervan is wel dat je als onderwijsteam ruimte hebt om deze praktijkuren WEL als stage te laten gelden. In zo’n geval moet het bedrijf erkend zijn als leerbedrijf en heb je SBB nodig. Gelukkig denkt ook SBB hierbij in mogelijkheden, dat mag je in ieder geval verwachten op grond van dit servicedocument. 
  • Als het echt niet anders kan mag je het praktische deel van een opleiding op een andere (alternatieve) manier invullen. Dit mag ook bij niet erkende leerbedrijven. Doe je dat? Dan is het aan het onderwijsteam op een school om te beoordelen of de student zich voldoende vaardigheden heeft om aan het werk te gaan als ‘beginnend beroepsbeoefenaar’ (zo noemen we iemand die van het mbo komt met een diploma)

Prachtig document dat laat zien dat er nu ruimte nodig is om lokaal oplossingen te bedenken. Hiermee is het (nog) beter mogelijk om regionaal en lokaal stagetekorten aan te pakken en om te zorgen dat die duizenden studenten die in de knel komen met hun mbo opleiding de praktijkervaring te geven die nodig is om hen op te leiden tot beginnend beroepsprofessional. 

Veel succes en laten we zorgen dat al die tekorten weggepoetst worden. De kaders geven in ieder geval veel ruimte. 

Heb je ondersteuning nodig om creatieve oplossingen te bedenken om stagetekorten op te lossen? Kijk dan even op https://stagetekortenoplossen.nl

Het servicedocument zelf uitpluizen? Dat kan hier. 👈🏽

Gratis stageboek preview ontvangen?