Skip to main content
XS SM MD LG XL

De praktijkopleider is een coach voor stagiairs. In dit artikel leg ik uit hoe die rol als coach volgens mij in elkaar zit. En waarom de coach niet per se een expert op het vakgebied zelf hoeft te zijn.

praktjijkopleider praktijkbegeleider
bron: Dilbert.com

De meeste praktijkbegeleiders die ik spreek gebruiken een aantal termen om zichzelf en hun eigen rol te omschrijven. Vaak kom ik termen tegen zoals ‘coach’ ‘begeleider’ of ‘mentor’. Als ik dan vraag wat de praktijkbegeleider hiermee bedoeld dan krijg ik voor deze diverse termen hetzelfde antwoord.

Ze bedoelen allemaal hetzelfde.

Op zich geen probleem, waarom semantische discussies voeren terwijl je gewoon je taak en rol goed oppakt?

Daarom ga ik dat niet doen.

Wel ga ik graag dieper in op de rol van de praktijkbegeleider als coach.

3 rollen

Iedere praktijkbegeleider heeft 3 rollen

1-Organisator: Degene die alles rondom de stage organiseert, of in ieder geval bewaakt dat alles op rolletjes verloopt.

2-Beoordelaar: Degene die een inhoudelijk oordeel geeft over de voortgang van de student.

3-De coach: Degene die de student helpt met doorzettingsvermogen en tijdens vragen en problemen in de buurt is om (mentaal) te ondersteunen.

Wat is coaching?

De rol van coach is een mix van trainer en adviseur. John Whitmore is zo’n beetje de founding father van het moderne coachen omschreef het als volgt: Coaching is unlocking a person’s potential to maximise there own performance’.

Wat mij betreft is de coach die als praktijkbegeleider stagiairs begeleid een mix van een

1-gesprekspartner en

2-inspirator.

De praktijkbegeleider als Coach

Als je de Talentsom ernaast legt dan ben je als stagebegeleider continue bezig om mensen te activeren en inspireren om de mogelijkheid (jouw stage) te benutten om hun ambities te realiseren en kwaliteiten te ontwikkelen. Zoals tenniscoach Timothy Gallwey ook aangeeft in zijn baanbrekende boek over tennis zijn het vooral interne obstakels die ontwikkeling in de weg en niet zozeer externe.

De praktijkbegeleider is daarbij iemand die vanuit de rol als coach NAAST de student staat. Een goede coach is nooit een meerdere, of gedraagt zich in ieder geval niet als zodanig. En een coach heeft een omgeving nodig waarin die gelijkwaardige, open relatie mogelijk is. Niet alleen op papier, ook in de praktijk.

Ik kan het WEL

Een goede coach helpt stagiairs in deze open omgeving:

-om vooruitgang te boeken.

-om die vooruitgang zichtbaar te maken

-om zelfvertrouwen te geven door te laten zien ‘Ik kan dit WEL’

-zonder dat de praktijkbegeleider taken overneemt. De stagiair doet het ZELF.

-De coach is dus gericht op activeren, op het pro-actief stimuleren van stagiairs en op het motiveren van studenten om doorzettingsvermogen te tonen.

De coach als expert?

Moet de coach zelf een expert zijn op het vakgebied van de stagiair? Ik denk het eigenijk niet. Het lijkt mij logisch dat dit in de meeste gevallen wel zo is, maar de belangrijkste taak van een coach is dat de student het gevoel heeft dat iets lukt, dat de student ziet dat er vooruitgang is en dat hij/zij het gevoel heeft dat de coach er is om te ondersteunen met tips en inspiratie. Dan is inhoudelijke kennis minder belangrijk dan het vermogen om iemand te motiveren en zelfvertrouwen te geven.

Dit zou dus betekenen dat de coach die stagiairs helpt iemand anders mag zijn dan degene die de stage organiseert en degene de inhoudelijke beoordeling doet.

Het is vooral bij de rol van beoordelaar dat de inhoudelijke kennis op de voorgrond komt. Dan is natuurijk essentieel dat de begeleider over grote inhoudelijke kennis beschikt.

Leercultuur

De relatie tussen een coach en een stagiair moet goed zijn. Maar deze mensen zitten niet op een onbewoond eiland. Zij werken in een bedrijf of organisatie. Daarom spelen bij goede coaching de bedrijfscultuur en het leerklimaat (leercultuur) een belangrijke rol. Een coach die zegt dat je fouten mag maken maar vervolgens impliciet stagiairs afrekent op fouten is niet effectief, dat lijkt mij logisch.

Maar ook welwillende coaches met de juiste insteek en vaardigheden kunnen in de knel komen. Hier speelt het zogenaamde informele (onzichtbare) leerklimaat een rol. Een leerklimaat waarin de organisatie formeel zegt dat studenten van alles mogen en kunnen terwijl het informele leerklimaat dogmatisch en autoritair is werkt een goede omgeving voor coaching (en dus ook goede coaches tegen.) Als je geweldige stage-ervaring wilt bieden en de juiste mensen als praktijkbegeleider aanwijst is het heel belangrijk dat je ook naar de organisatie als geheel kijkt. Daarom focussen wij met onze workshops en projecten vooral op het bedrijf in plaats van alleen op de vaardigheden van een begeleider.

Stagiairs willen maar 1 ding.

Stagiairs willen als je alles afpelt maar 1 ding:

Zichtbare vooruitgang in betekenisvol werk.

De coach is daarbij onmisbaar om de interne blokkades weg te nemen.

Tip:

Een van de instrumenten om die blokkades tijdens de stage van tevoren in kaart te brengen zodat je als coach goed kunt handelen is met de Wish methodiek. Daar schrijf ik over in mijn stageboek. Het is ook het onderwerp van het Voorproefje dat ik van het stageboek maakte. Aanvragen? Dan kan hier.

voorproefje bedanktpagina

Gratis stageboek preview ontvangen?